* ES SAİB B. YEZİD EL-KİNDİ (R.A.) (ö. 64.)
1- HAYATI:
Sâib b. Yezîd b. Saîd b. Sümâme b. el-Esved b. Abdillah b. Hâris el-Kindî el-Medenî (السائب بن يزيد بن سعيد الكندي), asgar-ı sahâbeden (Hz. Peygamber’i çocuk yaşta görmüş sahâbîlerden) ve Medineli muhaddislerin önde gelenlerindendir. Hicretin 3. yılında (M. 624) Medine’de doğmuştur.
Çocukken teyzesi onu Hz. Peygamber’in yanına götürmüş ve "Ey Allah’ın Resulü, kız kardeşimin oğlunun ayağında/başında bir rahatsızlık var" demiştir. Resûlullah onun başını okşayıp bereket duasında bulunmuş ve abdest suyundan üzerine serpmiştir.
Ayrıca Peygamber elinin değdiği perçemi, vefat ettiği 90’lı yaşlarına kadar hiç ağarmadan simsiyah kalmıştır.
Yedi yaşındayken babasıyla birlikte Veda Haccı’na katılmış, Tebük Gazvesi dönüşünde de Hz. Peygamber’i karşılayan çocukların arasında yer almıştır. .
2. AİLESİ, KÜNYESİ.
Künyesi Ebû Yezîd (أبو يزيد) veya Ebû Abdullah (أبو عبد الله)’tır. Babası Yezîd b. Saîd (veya bazı kaynaklarda Yezîd b. Şerîk) el-Kindî de bir sahâbîdir.
Sâib’in anne tarafı Nemir kabilesine mensup olduğu için kaynaklarda kendisine "İbn Ukhti Nemir" (Nemir’in kız kardeşinin oğlu) lakabı da verilmiştir.
Sâib’in soyundan gelen oğlu Abdullah b. Sâib ve Muhammed b. Sâib de babalarından hadis nakleden sika (güvenilir) birer râvi olmuşlardır.
Ailesi, Medine’de ilim, hilafet dönemindeki idari görevler ve hadis rivayetiyle tanınan saygın hanedanlardan biridir. (2, 4, 5).
3. YERLEŞMESİ , HADİS RİVAYETİNDEKİ YERİ ve VEFATI.
Medine’de yaşamış ve ömrünün sonuna kadar burada (17 sahabeden de rivayet ederek)hadis ilminin yayılmasına büyük katkı sağlamıştır.
Hz. Ömer döneminde üstün güvenilirliği sebebiyle Medine pazarının asayiş, muamelat ve genel denetimi (hisbe/zabıta) görevine getirilmiş, bu görevi Abdullah b. Utbe ile birlikte yürütmüştür.
İbn Hazm’ın Cevâmiu’s-Sîre’de tasrih ettiği üzere toplam 22 hadis rivayet etmiştir.
Kendisinden İbn Şihâb ez-Zührî, Ca’d b. Abdurrahman, Yahyâ b. Saîd el-Ensârî ve Ömer b. Atâ gibi Tâbiîn neslinin en büyük imamları (35 kişi) )hadis rivayet etmiştir.
Yaşlılığında, Resûlullah’ın duası sayesinde göz ve kulak gibi tüm duyularının hâlâ dipdiri olduğunu belirtmiştir.
Medine’de en son vefat eden sahâbîlerden biri olarak Hicri 91 (M. 710) (bazı rivayetlerde H. 82, 86 veya 94) yılında, 88-90 yaşlarında vefat etmiştir. (1, 3, 4, 5, 6, 7).
4. RİVAYET ETTİĞİ MEŞHUR HADİSLER.
## 1. Resûlullah’ın (ﷺ) Bereket Duası ve Hâtem-i Nübüvvet
عَنْ جَعْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ: سَمِعْتُ السَّائِبَ بْنَ يَزِيدَ يَقُولُ: ذَهَبَتْ بِي خَالَتِي إِلَى النَّبِيِّ ﷺ فَقَالَتْ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ ابْنَ أُخْتِي وَجِعٌ. فَمَسَحَ رَأْسِي وَدَعَا لِي بِالْبَرَكَةِ، ثُمَّ تَوَضَّأَ فَشَرِبْتُ مِنْ وَضُوئِهِ، ثُمَّ قُمْتُ خَلْفَ ظَهْرِهِ فَنَظَرْتُ إِلَى خَاتَمِ النُّبُوَّةِ بَيْنَ كَتِفَيْهِ، مِثْلَ زِرِّ الْحَجَلَةِ...
Ca’d b. Abdurrahman ra şöyle dedi: Sâib b. Yezîd ra’den işittim. Şöyle diyordu: "Teyzem beni Resûlullah’ın (ﷺ) huzuruna götürdü ve: ’Ey Allah’ın Resûlü! Kız kardeşimin oğlunda bir rahatsızlık var.’ dedi. Bunun üzerine Resûlullah başımı okşadı, bana bereket duası etti. Sonra abdest aldı. Ben de abdest suyundan içtim. Daha sonra arkasına geçerek iki omzu arasındaki Hâtem-i Nübüvvet’e (peygamberlik mührüne) baktım. O, keklik yumurtası (veya düğmesi) büyüklüğündeydi."
Kaynak: Buhârî, el-Câmiu’s-Sahîh, Menâkıb, 22, Hadis No: 3541;
## 2. Veda Haccı’na Çocuk Yaşta Katılması.
عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ رضي الله عنه قَالَ: حُجَّ بِي أبي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ﷺ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ، وَأَنَا ابْنُ سَبْعِ سِنِين.
Sâib b. Yezîd (r.a.) şöyle dedi: "Babam, Veda haccında Rasûlullah (s.a.v.) ile beraber bana hac yaptırdı ve ben o anda yedi yaşındaydım."
Tirmizî, Hac 83, Hadis No: 925; .
## 3. Tebük Gazvesi Dönüşünde Resûlullah’ı Karşılamaları.
عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ رضي الله عنه قَالَ: ذَهَبْنَا مَعَ الصِّبْيَانِ نَتَلَقَّى رَسُولَ اللَّهِ ﷺ إِلَى ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ، مَقْدَمَهُ مِنْ غَزْوَةِ تَبُوكَ..
Sâib b. Yezîd (r.a.) şöyle dedi: "Resûlullah (ﷺ) Tebük Gazvesi’nden döndüğünde, çocuklarla birlikte Seniyyetü’l-Vedâ (Veda tepesi) denilen yere onu karşılamaya gittik."
Kaynak: Ebû Dâvûd, Cihâd 164, Hadis No: 2779;.
## 4. Cuma Ezanı.
عَنِ السائب بن يزيد ، قَالَ كَانَ النِّدَاءُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ أَوَّلُهُ إِذَا جَلَسَ الإِمَامُ عَلَى الْمِنْبَرِ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ فَلَمَّا كَانَ عُثْمَانُ ـ رضى الله عنه ـ وَكَثُرَ النَّاسُ زَادَ النِّدَاءَ الثَّالِثَ عَلَى الزَّوْرَاءِ.
Saib İbn Yezîd (r.a.)’in şöyle dediği nakledilmiştir: "Nebi sav Ebu Bekir ve Ömer (r.a.) dönemlerinde Cum’a ezanı imam minbere çıkıp oturduğunda okunurdu. Fakat Osman (r.a.) halife olduğunda Medine’de İnsanlar çoğalıp nüfus arttığı için, Zevrâ denen (çarşıda yüksek bir) yerde üçüncü ezanın ek olarak okunmasını kararlaştırdı.
Kaynak: Buhari, Kitâbü cuma - 21 cuma ezanı, Hadis No: 912.
## 5. Resûlullah’ın mucizesi, Beyazlaşmayan saç.
عَنْ عَطَاءٍ مَوْلَى السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ: رَأَيْتُ مَوْلَايَ السَّائِبَ لِحْيَتُهُ بَيْضَاءُ وَرَأْسُهُ أَسْوَدُ، قُلْتُ: يَا مَوْلَايَ مَا لِرَأْسِكَ لَا تَبْيَضُّ؟ قَالَ: لَا يَبْيَضُّ رَأْسِي أَبَدًا. وَقَالَ: إِنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضَى وَأَنَا غُلَامٌ أَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ، فَسَلَّمَ عَلَى الْغِلْمَانِ وَأَنَا فِيهِمْ، فَرَدَدْتُ عَلَيْهِ السَّلَامَ بَيْنَ الْغِلْمَانِ، فَدَعَانِي فَقَالَ: مَا اسْمُكَ؟ قُلْتُ: السَّائِبُ بْنُ يَزِيدَ ابْنُ أُخْتِ نَمِرٍ، فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَى رَأْسِي وَقَالَ: بَارَكَ اللهُ فِيكَ، فَلَا يَبْيَضُّ مَوْضِعُ يَدِ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَدًا.
Sâib bin Yezîd’in azatlısı Atâ’dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir: "Efendim Sâib’i gördüm; sakalı beyaz, başı (saçı) ise siyahtı. ’Ey efendim! Başın neden beyazlaşmıyor?’ diye sordum. O da ’Başım asla beyazlaşmaz’ dedi ve şöyle devam etti: ’Resûlullah (sav) vefat ettiğinde ben çocuklarla birlikte oynayan bir oğlan çocuğuydum. Çocuklara selam verdi, ben de aralarındaydım ve selamını aldım. Beni çağırdı ve "Adın ne?" diye sordu. "Sâib bin Yezîd, Nemir’in kız kardeşinin oğluyum" dedim. Bunun üzerine elini başıma koydu ve "Allah seni mübarek kılsın" diye dua etti. Resûlullah (sav)’ın elinin değdiği yer asla beyazlaşmaz.’"
Kaynak: Taberânî, el-Mu’cemü’l-Evsat, 5/116..
Tüm Hadisleri şu LİNKTEN okuyabilirsiniz.
Ayrıca teracim kaynak nakillerini LİNKTEN okuyabilirsiniz. Şübhesiz ki, en doğrusunu Allâh bilir. Allâh, onlardan râzı olsun.
---------
** 📚 BİBLİYOGRAFYA / DİPNOTLAR
1. İbn Sa’d, et-Tabakātü’l-Kübra.
2. İbn Abdilberr, el-İstî âb fi Ma’rifeti’l-Ashâb.
3. İbnü’l-Esîr, Üsdü’l-Ğâbe fi Ma’rifeti’s-Sahâbe.
4. İbn Hacer el-Askalânî, el-İsâbe fî Temyîzi’s-Sahâbe.
5. Zehebî, Siyeru A’lâmi’n-Nübelâ..
6. İbn Hazm, Cevâmiu’s-Sîre..
7. el-Mizzî, Tehzîbü’l-Kemâl..
& chatGPT